Matbaacılık  

                           
   Matbaacılık,İletilmek istenen mesajı kağıt vb.yüzeyler üzerine basılacak şekilde tasarlama ve basarak çoğaltma işidir.
Matbaacılıkta çoğaltma işi genellikle üç aşamada gerçekleşir.öncelikle basılacak işin tasarımı yapılır.bu aşamada yazıların ve fotoğrafların bilgisayara aktarılması gerekir.bilgisayara aktarılan görsel öğeler bir mizanpaj yazılımında bir araya getirilerek baskıya uygun bir tasarım zemini oluşturulur.sonrasında, yapılan çalışmanın film çıkışları alınır.film, baskı İçin kullanılan kalıbı oluşturmak İçin kullanılır.filmden sonra prova alınabilir.Filmden sonra prova (dupont firmasının Cromalin sisteminden dolayı sektörde "cromalin"adı ile bilinir) denmektedir. Analog provanın dışında baskıyı taklit eden yazıcılarla dijital prova da alınabilir.

Tasarımın film çıkışları alındıktan sonra alümiyum plakalar (kalıp) üzerine tasarımın görüntüsü çıkarılır. Bu, iki aşamada gerçekleşir. Film yardımıyla kalıbı pozlandırma ve banyo. Kalıp çekildikten sonra baskıya geçilir. Buraya kadar anlatılan, ofset baskı için iş akışıdır.

Matbaacılıkta kullanılan temel baskı yöntemleri

  • Ofset baskı (gazeteler, kitaplar, broşürler, kağıt üzerine)
  • Tipo baskı (günümüzde işlevini yitirmiştir. Metal harflerle yüksek baskı tekniği)

  • Tifdruk ve flekso baskı (Ambalaj özellikle fotopolimer yüzeylerin baskısı)

Selefon baskı (kağıt, seramik, tekstil vb. yüzeyler)

Ofset baskı (gazeteler, kitaplar, broşürler, kağıt üzerine)
Tipo baskı (günümüzde işlevini yitirmiştir. Metal harflerle yüksek baskı tekniği)
Tifdruk ve flekso baskı (Ambalaj özellikle fotopolimer yüzeylerin baskısı)
Serigrafi baskı (kağıt, seramik, tekstil vb. yüzeyler)
Bunlardan başka ; hologram, tampon, anagram baskı gibi baskı çeşitleri de bulunmaktadır.
Baskı sonrası işin niteliğine göre yüzey koruyucu malzemeler (selefon, lak)uygulanabilir. Kitaplar için ciltleme gibi, ambalajlar için kesim gibi gibi işlemler uygulanabilir.
Matbaanın Gelişimi

Bilindiği gibi matbaa Johann Gutenberg tarafından icat edilmemiştir. Gutenberg tek tek metal harflerle yüksek baskı tekniğini geliştirmiş. Gutenberg’in bu buluşundan sonra matbaacılık yaygın ve hızlı gelişen bir sektör olmuştur. Matbaanın ilk kez kullanılması Uzakdoğu’da başlamıştır. Bilinen ilk baskı VIII. yy’da Japonya’da yapılmıştır. İmparatoriçe Shotoko Budizm’in kutsal metinlerini Sanskrit dilinde Çin alfabesiyle bastırmıştır.İlk kez tek tek harfler dökerek baskı yapmayı Pi Sheng (960-1297) adında bir Çinli denemiştir. Pi Sheng porselenden harfler kullanarak matbaanın gelişimine hız kazandırmıştır. Ancak çok harfli Çin alfabesinde tek tek harfler kullanarak baskı yapma nedeni hala anlaşılamamıştır. Matbaa Çinlilerden Uygurlara geçmişlerdir. Uygurların IX. yy’dan itibaren baskı yaptığı bilinmektedir. (Tun-Huang mağarasındaki buluntular.)

Avrupa’da matbaacılık özellikle XV. yy’da gelişme göstermiştir. Avrupa’da matbaacılığın üssü Hollanda olmuştur. Burada ki basım tekniği tahta kalıplarla yapılmaktadır. Hattatlarca yazılan tahta kalıplar. Hakkaklarca kazınmaktadır. Kalıplar bu yönetemle üretilmektedir. Harlem kentinde ilk kez tek tek harflerle baskı denemelerini 1430 yılında Lourens Janszoon Coster’in yaptığı sanılmaktadır.

Johann Gutenberg ise çırağı Fust ile birlikte Mainz şehrinde metal harflerle basım tekniğini uygulamıştır. Gutenberg bu çaılşmalara bilgi ve birikimlerini, Fust ise sermayesini katmıştır. İlk çalışmaları olan 42 satırlık İncil’i 1455 yılında basmışlardır. Fust ve Gutenberg işlerin yolunda gitmemesi neticesinde ortaklıklarına son vermiştir. 1462’de Nassau başpsikoposunun askerleri Mainz şehrine saldırdı. Kaçan basımcılar Avrupa’nın her yanına dağıldı.

Güncelleme: 27.08.2008